σχήμα

ΑΣΚΗΣΗ: Μελέτη Φωτοηλεκτρικού Φαινομένου και Ορμής Φωτονίου

Εκφώνηση

Μονοχρωματική ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (Α), της οποίας τα φωτόνια έχουν ενέργεια $E_A$, προσπίπτει στην κάθοδο ενός φωτοκυττάρου, της οποίας το μέταλλο έχει έργο εξαγωγής $W$. Η τάση αποκοπής που απαιτείται για να μηδενιστεί το φωτοηλεκτρικό ρεύμα μετράται ίση με $V_A = 1,5 \text{ V}$.

Στη συνέχεια, φωτίζουμε την κάθοδο με μια νέα μονοχρωματική ακτινοβολία (Β), της οποίας τα φωτόνια έχουν διπλάσια ενέργεια από αυτά της πρώτης:

\[E_B = 2E_A\]

Για τη νέα αυτή ακτινοβολία, η τάση αποκοπής μετράται ίση με $V_B = 5 \text{ V}$.


Ζητούμενα

  1. Να υπολογίσετε το έργο εξαγωγής $W$ του μετάλλου της καθόδου σε ηλεκτρονιοβόλτ ($eV$).

  2. Να βρείτε την ενέργεια $E_A$ των φωτονίων της ακτινοβολίας (Α) σε $eV$.

  3. Να προσδιορίσετε τη συχνότητα κατωφλίου $f_0$ του μετάλλου σε σχέση με τη συχνότητα $f_A$ της ακτινοβολίας (Α).

  4. Αν γνωρίζουμε ότι η ενέργεια των φωτονίων της ακτινοβολίας (Α) είναι $E_A = 3,5 \text{ eV}$ και δίνονται:

    • Το φορτίο του ηλεκτρονίου: $e = 1,6 \times 10^{-19} \text{ C}$
    • Η ταχύτητα του φωτός στο κενό: $c = 3 \times 10^8 \text{ m/s}$ να υπολογίσετε το μέτρο της ορμής $p_B$ ενός φωτονίου της ακτινοβολίας (Β).

Αναλυτική Λύση

1. Υπολογισμός του Έργου Εξαγωγής ($W$) και της Ενέργειας ($E_A$)

Η μέγιστη κινητική ενέργεια των εκπεμπόμενων ηλεκτρονίων συνδέεται με την τάση αποκοπής μέσω της σχέσης: $K_{max} = e \cdot V_0$

Εφαρμόζουμε τη φωτοηλεκτρική εξίσωση του Einstein ($K_{max} = E_{\phi \omega \tau} - W$) για τις δύο περιπτώσεις, εκφράζοντας τις ενέργειες σε ηλεκτρονιοβόλτ ($eV$):

  • Για την ακτινοβολία (Α): $e \cdot V_A = E_A - W \Rightarrow 1,5 \text{ eV} = E_A - W$

  • Για την ακτινοβολία (Β): Επειδή $E_B = 2E_A$: $e \cdot V_B = E_B - W \Rightarrow 5 \text{ eV} = 2E_A - W$

Αφαιρούμε κατά μέλη την πρώτη εξίσωση από τη δεύτερη: $(2 E_A - W) - (E_A - W) = 5 \text{ eV} - 1,5 \text{ eV} \Rightarrow E_A = 3,5 \text{ eV}$

Αντικαθιστούμε την τιμή της $E_A$ στην πρώτη εξίσωση: $1,5 \text{ eV} = 3,5 \text{ eV} - W \Rightarrow W = 2 \text{ eV}$


2. Προσδιορισμός της Συχνότητας Κατωφλίου ($f_0$)

Το έργο εξαγωγής και η ενέργεια της ακτινοβολίας (Α) συνδέονται με τις αντίστοιχες συχνότητες μέσω των σχέσεων:

\(W = h \cdot f_0\) \(E_A = h \cdot f_A\)

Διαιρώντας κατά μέλη τις δύο αυτές σχέσεις έχουμε: \(\frac{W}{E_A} = \frac{h \cdot f_0}{h \cdot f_A} \Rightarrow \frac{2 \text{ eV}}{3,5 \text{ eV}} = \frac{f_0}{f_A} \Rightarrow \frac{4}{7} = \frac{f_0}{f_A} \Rightarrow f_0 = \frac{4}{7} f_A\)


3. Υπολογισμός της Ορμής του Φωτονίου ($p_B$)

Η ενέργεια των φωτονίων της ακτινοβολίας (Β) είναι:

\[E_B = 2 E_A = 2 \cdot 3,5 \text{ eV} = 7 \text{ eV}\]

Μετατρέπουμε την ενέργεια αυτή στο διεθνές σύστημα μονάδων (SI) σε Joule:

\[E_B = 7 \cdot 1,6 \times 10^{-19} \text{ J} = 1,12 \times 10^{-18} \text{ J}\]

Από τη θεωρία της ειδικής σχετικότητας, η ορμή ενός φωτονίου συνδέεται με την ενέργειά του μέσω της σχέσης:

\[E = p \cdot c \Rightarrow p = \frac{E}{c}\]

Συνεπώς, για την ορμή του φωτονίου Β έχουμε:

\[p_B = \frac{E_B}{c} = \frac{1,12 \times 10^{-18} \text{ J}}{3 \times 10^8 \text{ m/s}} \approx 3,73 \times 10^{-27} \text{ kg}\cdot\text{m/s}\]

blog comments powered by Disqus

Published

14 July 2026

Category

Άσκηση

Tags