Ενδεικτικές απαντήσεις και από γραπτά μαθητών

Θέμα Α

Α1 - \(δ\)

Α2 - \(β\)

Α3 - \(α\)

Α4 - \(γ\)

Α5: \(Σ - Σ - Λ - Λ - Σ\)

Θέμα Β

Β1 - \((iii)\)

σχήμα

για περίοδο ταλάντωσης \(T_1\):

\[L=\frac{3}{4}\cdot λ_1\]

για περίοδο ταλάντωσης \(T_2\):

\[L=\frac{5}{4}\cdot λ_2\]

Τα πρώτα μέλη είναι ίσα άρα και τα δεύτερα στις προηγούμενες σχέσεις

\[\frac{3}{4}\cdot λ_1 = \frac{5}{4}\cdot λ_2 \Rightarrow \frac{λ_1}{λ_2} = \frac{5}{3}\]

η ταχύτητα διάδοσης είναι ίδια αφού έχουμε την ίδια ομογενή ελαστική χορδή.

\[υ_δ=\frac{λ_1}{T_1}=\frac{λ_2}{T_2}\]

οπότε ισχύει

\[\frac{λ_1}{λ_2} = \frac{5}{3} \Rightarrow \frac{T_1}{T_2} = \frac{5}{3}\]

άρα σωστό το (iii)

Β2 - \((i)\)

σχήμα

Σε απόσταση \(r\) η δύναμη που αναπτύσσεται σε μήκος \(\ell\) του αγωγού είναι:

Πριν:

\[F_1 = \frac{μ_0}{2π} \cdot \frac{I_1 \cdot I_2}{r} \cdot \ell = \frac{μ_0}{2π} \cdot \frac{2I^2}{r} \cdot \ell\]

Μετά:

\[F_2 = \frac{μ_0}{2π} \cdot \frac{I_1 \cdot I_2'}{\frac{3r}{2}} \cdot \ell = \frac{μ_0}{2π} \cdot \frac{4I^2}{\frac{3r}{2}} \cdot \ell = \frac{μ_0}{2π} \cdot \frac{8I^2}{3r} \cdot \ell\]

και διαιρώντας κατά μέλη

\[\frac{F_1}{F_2} = \frac{3}{4}\]

άρα σωστό το (i)

Β3 - \((ii)\)

σχήμα

Επειδή οι ράβδοι είναι ομογενείς τα βάρη ασκούνται στο μέσον των ράβδων.

\[W_1 = W_2 = M \cdot g\]

Για τη μικρή σφαίρα ισχύει

\[w = \frac{M}{2} \cdot g\]

Το σύστημα των δύο ραβδών με τη σφαίρα ισορροπεί, άρα ισχύει \(Στ_{(Ο)}=0\)

\[W_1 \cdot \frac{\ell}{2} \cdot ημφ + w \cdot \ell_1 \cdot ημφ - W_2 \cdot \frac{\ell_2}{2} \cdot ημφ = 0\] \[M \cdot g \cdot \frac{\ell_1}{2} + \frac{M}{2} \cdot g \cdot \ell_1 = M \cdot g \cdot \frac{\ell_2}{2} \Rightarrow \frac{\ell_1}{\ell_2} = \frac{1}{2}\]

άρα σωστό το (ii)

Θέμα Γ

Γ1-\((5)\)

Εξίσωση Compton

\[λ' - λ = \frac{h}{m_e \cdot c} (1 - συνφ)\] \[λ' - 8λ_C = λ_C \cdot (1 - (-1)) \Rightarrow λ' = 10λ_C\]

Γ2-\((8)\)

πριν την σκέδαση:

\[E_φ = h \cdot f = \frac{h \cdot c}{λ} = \frac{h \cdot c}{8λ_C} = \frac{h \cdot c}{8 \cdot \frac{h}{m_e \cdot c}} = \frac{1}{8} m_e \cdot c^2\]

μετά την σκέδαση:

\[E_φ' = \frac{h \cdot c}{λ'} = \frac{h \cdot c}{10λ_C} = \frac{h \cdot c}{10 \cdot \frac{h}{m_e \cdot c}} = \frac{1}{10} m_e \cdot c^2\]

Για την κινητική ενέργεια του ανακρουόμενου ηλεκτρονίου \(K_e\) ισχύει η αρχή διατήρησης της ενέργειας

\[E_φ = E_φ' + K_e \Rightarrow \frac{1}{2} m_e \cdot c^2 = \frac{1}{10} m_e \cdot c^2 + K_e \Rightarrow K_e = \frac{1}{40} m_e \cdot c^2\]

και αντικαθιστώντας από τα δεδομένα

\[K_e = \frac{1}{40} m_e \cdot c^2 = \frac{1}{40} \cdot 5 \cdot 10^5 eV = 1,25 \cdot 10^4 eV\]

Γ3-\((7)\)

Φωτοηλεκτρική εξίσωση του Einstein

\[K_{max} = h \cdot f - \phi\]

Για να εξέλθει ένα ηλεκτρόνιο από το μέταλλο της καθόδου θα πρέπει να ισχύει:

\[h \cdot f - \phi \ge 0 \Rightarrow f \ge \frac{\phi}{h}\]

οπότε η συχνότητα κατωφλίου είναι \(f_0 = \frac{\phi}{h}\)

υπολογισμός της σταθεράς του Planck

\[h = 6,4 \cdot 10^{-34} J \cdot s = \frac{6,4 \cdot 10^{-34}}{1,6 \cdot 10^{-19}} eV \cdot s = 4 \cdot 10^{-15} eV \cdot s\]

οπότε

\[f_0 = \frac{1,4 eV}{4 \cdot 10^{-15}eV \cdot s} \Rightarrow f_0 = 3,5 \cdot 10^{14}Hz\]

Γ4-\((5)\)

σχήμα

Στην κάθοδο ισχύει:

\[K_{max} = h \cdot f - \phi\]

Από την κάθοδο στην άνοδο ισχύει το θεώρημα μεταβολής της κινητικής ενέργειας για τα ηλεκτρόνια:

\[ΔK = ΣW \Rightarrow K_{ανόδου} - Κ_{καθόδου} = (-e) \cdot (V_Δ - V_M)\]

Για την τάση αποκοπής ισχύει \(Κ_{ανόδου} = 0\), οπότε:

\[0-Κ_{max} = (-e) \cdot V_0 \Rightarrow V_0 = \frac{h \cdot f}{e} - \frac{\phi}{e} \Rightarrow V_0 = \frac{h \cdot c}{λ_1 \cdot e} - \frac{\phi}{e}\]

και με τις αντικαταστάσεις (\(V_Δ > V_M\)) ανάστροφη πόλωση!

\[V_0 = \frac{h \cdot c}{λ_1 \cdot e} - \frac{\phi}{e} = \frac{1200eV \cdot nm}{e \cdot 400nm} = \frac{1,4eV}{e} \Rightarrow V_0 = 1,6V\]

Θέμα Δ

Δ1-\((6)\)

σχήμα

Το σύστημα αγωγός \(ΝΛ\), νήμα και σώμα \(Σ\) ισορροπεί ακίνητο:

\[ΣF = 0 \Rightarrow F - m_2 \cdot g - m_1 \cdot g -k \cdot Δ\ell =0\]

και μετά τις πράξεις

\[Δ\ell = 0,1 m\]

Τη χρονική στιγμή \(t=0\) αφού κοπεί το νήμα το σώμα \(Σ\) εκτελεί \(Α.Α.Τ.\)

Για τη θέση ισορροπίας της ταλάντωσης ισχύει:

\[ΣF = 0 \Rightarrow F_{ελ} - m_1 \cdot g = 0 \Rightarrow k \cdot Δ\ell_0 = m_1 \cdot g \Rightarrow Δ\ell_0 =0,1 m\]

Το πλάτος ταλάντωσης είναι:

\[A = Δ\ell_0 + Δ\ell \Rightarrow A = 0,2 m\]

Η κυκλική συχνότητα υπολογίζεται από τη σταθερά επαναφοράς:

\[D = k \cdot ω^2 \Rightarrow ω = 10 \frac{rad}{s}\]

Για την αρχική φάση της ταλάντωσης ισχύει:

\[t=0, \quad x=+A, \quad υ=0\] \[x = A \cdot ημ(ωt+φ_0) \Rightarrow +A = ημφ_0 \Rightarrow φ_0 = 2kπ + \frac{π}{2}\]

όμως θα πρέπει \(0 \le φ_0 <2π\)

οπότε για \(k=0\) προκύπτει \(φ_0 = \frac{π}{2} rad\)

και η χρονική εξίσωση της απομάκρυνσης του σώματος \(Σ\) από τη θέση ισορροπίας του είναι:

\[x = 0,2 \cdot ημ(10t + \frac{π}{2}) \quad (S.I.)\]

Δ2-\((7)\)

\[m_1, \quad A.A.T.\] \[\frac{K}{E} = \frac{3}{4} \Rightarrow K = \frac{3}{4}E\]

όμως γνωρίζουμε από την Αρχή Διατήρησης της Ενέργειας Ταλάντωσης ότι:

\[Ε = Κ + U\]

άρα από τις δύο προηγούμενες σχέσεις έχουμε:

\[Ε = \frac{3}{4}E + U \Rightarrow U = \frac{1}{4} \cdot E \Rightarrow \frac{1}{2}D \cdot x^2 = \frac{1}{4} \cdot \frac{1}{2} \cdot D \cdot A^2\]

οπότε:

\[x = \pm \frac{A}{2}\]

Για την επιτάχυνση \(α\) του σώματος ισχύει:

\[α = -ω^2 \cdot x \Rightarrow \lvert α \rvert = \lvert-10^2 \cdot (\pm 0,1) \rvert \Rightarrow \lvert α \rvert = 10 \frac{m}{s^2}\]

Δ3-\((6)\)

σχήμα

\[E_{επ(ΝΛ)} = Β \cdot υ \cdot \ell, \quad I = \frac{E_{επ(ΝΛ)}}{R + R_{NΛ} }\]

και για τη δύναμη Laplace

\[F_L = B \cdot I \cdot \ell = B \cdot \frac{Β \cdot υ \cdot \ell}{R + R_{NΛ}} \cdot \ell\]

και αντικαθιστώντας

\[F_L = \frac{B^2 \cdot \ell^2 \cdot υ}{R + R_{NΛ}} \Rightarrow F_L = 0,5 \cdot υ \quad (S.I.)\]

Για τον αγωγό \(ΝΛ\) ισχύει \(F>m_2 \cdot g\) άρα ο αγωγός επιταχύνεται προς τα πάνω.

\[ΣF = m \cdot α \Rightarrow F - m_2 \cdot g - F_L = m_2 \cdot α\]

και μετά τις πράξεις

\[α = 20 - 5 \cdot υ, \quad (S.I.)\]

Η επιτάχυνση από \(20 \frac{m}{s^2}\) τη χρονική στιγμή \(t=0\) αρχίζει και μειώνεται έως ότου γίνει \(α=0\). Τότε ο αγωγός \(ΝΛ\) αποκτά την οριακή του ταχύτητα, εφόσον το μαγνητικό πεδίο έχει τις κατάλληλες διαστάσεις.

\[α = 20 - 5 \cdot υ_{ορ} \Rightarrow 0 = 20 - 5 \cdot υ_{ορ} \Rightarrow υ_{ορ} = 4 \frac{m}{s}\]

Άρα η κίνηση του αγωγού, όσο αυτός βρίσκεται μέσα στο μαγνητικό πεδίο, είναι επιταχυνόμενη με μειούμενη επιτάχυνση, έως ότου αυτή η επιτάχυνση να μηδενιστεί οπότε ο αγωγός αποκτά σταθερή οριακή ταχύτητα \(4 \frac{m}{s}\)

Δ4-\((6)\)

Για χρόνο \(Δt=0,125s\) ο αγωγός ανέρχεται με σταθερή ταχύτητα σε ύψος \(h\) για το οποίο:

\[h = υ_{ορ} \cdot Δt \Rightarrow h = 0,5 m\]

Το έργο της δύναμης \(F\) είναι

\[W_F = F \cdot h = 1,5 J\] \[E_{επ(ΝΛ)} = Β \cdot υ \cdot \ell = 4 V\] \[I = \frac{E_{επ(ΝΛ)}}{R + R_{NΛ} } = 2 A\] \[Q_{θερμ} = Ι^2 \cdot (R + R_{ΝΛ}) \cdot Δt = 1 J\]

άρα το ποσοστό είναι:

\[π(\%) = \frac{Q_{θερμ}}{W_F} \cdot 100 \% \approx 66,7 \%\]

Μπορείτε να εκτυπώσετε τα θέματα και τις λύσεις σε μορφή pdf



blog comments powered by Disqus

Published

08 June 2026

Category

Άσκηση

Tags