Ενδεικτικές απαντήσεις και από γραπτά μαθητών

Θέμα Α

Α1 - \(α\)

Α2 - \(β\)

Α3 - \(δ\)

Α4 - \(α\)

Α5: \(Λ - Σ - Σ - Λ - Λ\)

Θέμα Β

Β1 - \((iii)\)

σχήμα

\[m_1=m \quad m_2=3m\] \[ΑΔΟ: \vec{p_{αρχ}} = \vec{p_{τελ}} \Rightarrow m_1 \cdot υ_0 = (m_1+m_2) \cdot V \Rightarrow V=\frac{υ_0}{4}\] \[\frac{K_{τελ}}{Κ_{αρχ}} = \frac{\frac{1}{2} \cdot (m_1+m_2) \cdot V^2}{\frac{1}{2} \cdot m_1 \cdot {υ_0}^2} = \frac{\frac{m \cdot {υ_0}^2}{8}}{\frac{m \cdot {υ_0}^2}{2}} = \frac{1}{4}\]

άρα σωστό το (iii)

Β2 - \((iii)\)

\[α) \underline {τρόπος}\] \[φ_Μ < φ_Λ \Rightarrow\]

άρα το \(Λ\) ταλαντώνεται περισσότερο χρόνο από το \(Μ\), οπότε το κύμα διαδίδεται προς τα δεξιά. Το \(Μ\) βρίσκεται στη θέση ισορροπίας του και η ταχύτητα ταλάντωσής του είναι αρνητική.

\[Δt_{Λ,Μ} = \frac{Δx_{ΛΜ}}{υ_δ} = \frac{\frac{λ}{4}}{\frac{λ}{T}} = \frac{T}{4}\]

Άρα το \(Λ\) ταλαντώνεται για χρονική διάρκεια \(\frac{T}{4}\) μεγαλύτερη του \(Μ\), οπότε τη χρονική στιγμή \(t_1\) θα βρίσκεται στη θέση \(y_Λ = -Α\). Παρόμοια ισχύουν για τα σημεία \(Κ\) και \(Ν\) δηλαδή

\[y_Κ = 0, \quad y_N = +Α\] \[β) \underline {τρόπος}\]

Για τη χρονική στιγμή \(t_1\) που το κύμα έχει ήδη διαδοθεί στην περιοχή \(ΚΝ\) και για το σημείο \(Μ\) ισχύουν

\[y_M = 0 \quad υ_Μ < 0\]

Από την εξίσωση κύματος για το σημείο \(Μ\)

\[y_M = A \cdot ημ(\frac{2πt_1}{T} - \frac{2πx_M}{λ}) = 0\] \[ημφ_Μ = 0 \quad \Leftrightarrow \quad \begin{cases} φ_Μ = 2k\pi \\ φ_Μ = 2k\pi + \pi \end{cases} \quad, \quad k \in \mathbb{Z}\]

όπου \(φ_Μ = \frac{2πt_1}{T} - \frac{2πx_M}{λ}\)

Για την ταχύτητα ταλάντωσης του σημείου \(Μ\) ισχύει

\[υ_Μ = υ_0 \cdot συνφ_Μ\]

επειδή η ταχύτητα είναι αρνητική ισχύει

\[συνφ_Μ < 0 \Rightarrow φ_Μ = 2k\pi + \pi\]

Εξίσωση κύματος για το σημείο \(Λ\)

\[y_Λ = A \cdot ημ(\frac{2πt_1}{T} - \frac{2π(x_Μ - \frac{λ}{4})}{λ}) =A \cdot ημ(\frac{2πt_1}{T} - \frac{2πx_M}{λ} + \frac{π}{2})\]

και αντικαθιστώντας

\[y_Λ = A \cdot ημ(2k\pi + \pi + \frac{π}{2}) = -Α\]

Παρόμοια ισχύουν για τα σημεία \(Κ\) και \(Ν\) δηλαδή

\[y_Κ = 0, \quad y_N = +Α\]

Το στιγμιότυπο του κύματος δείχνεται στην παρακάτω εικόνα

σχήμα

Μετά από χρόνο \(\frac{3T}{2}\) για τα σημεία ισχύουν

\[y_M=0, \quad υ_Μ > 0, \quad, y_Λ=+Α, \quad υ_Λ = 0, \quad, y_Κ=0, \quad υ_Κ < 0, \quad y_Ν=-Α, \quad υ_Ν = 0\]

οπότε το σωστό στιγμιότυπο του κύματος είναι

σχήμα

άρα σωστό το (iii)

Β3 - \((ii)\)

σχήμα

Τα χαρακτηριστικά για το προσπίπτον φωτόνιο είναι

\[Ε_0, \quad λ_0\]

ενώ για το σκεδαζόμενο φωτόνιο είναι

\[Ε', \quad λ'\]

Από την Αρχή Διατήρησης της Ενέργειας προκύπτει

\[Ε_0 = Ε' + Κ_e \Rightarrow E_0 = 2E'\]

Όμως γνωρίζουμε ότι \(Ε=h \cdot f \Rightarrow E=\frac{h\cdot c}{λ}\), οπότε η προηγούμενη σχέση γίνεται

\[\frac{h\cdot c}{λ_0} = 2\frac{h\cdot c}{λ'} \Rightarrow λ'=2λ_0\]

Η εξίσωση Compton για γωνία σκέδασης \(φ=60^ο\) είναι

\[λ'-λ_0= \frac{h}{m_e \cdot c}(1-συνφ) \Rightarrow λ_0= \frac{h}{2m_e \cdot c}\]

οπότε η αρχική ενέργεια του προσπίτοντος φωτονίου είναι

\[Ε_0 = \frac{h\cdot c}{λ_0} \Rightarrow E_0 = \frac{h \cdot c}{\frac{h}{2m_e \cdot c}} \Rightarrow E_0 = 2m_e \cdot c^2\]

άρα σωστό το (ii)

Θέμα Γ

Γ1-\((8)\)

σχήμα

Στη χρονική διάρκεια \(\quad 0 - 0,1s\)

\[\lvert E_{επ_{Δ_1Δ_2}} \lvert = \lvert -Ν \cdot \frac{ΔΦ}{Δt} \lvert= Ν \cdot A \cdot \lvert \frac{ΔB}{Δt} \lvert =10V\]

Στη χρονική διάρκεια \(\quad 0,1 - 0,2s\)

η ένταση του μαγνητικού πεδίου παραμένει σταθερή οπότε η μεταβολή της είναι μηδέν.

Η γραφική παράσταση δείχνεται στην εικόνα

σχήμα

Γ2-\((5)\)

\[υ = -Ν \cdot \frac{dΦ}{dt} = Ν \cdot ω \cdot B \cdot A \cdot ημωt\] \[Ι_0 = \frac{V_0}{R} \Rightarrow I_0 = \frac{Ν \cdot ω \cdot B \cdot A}{R} \Rightarrow I_0=5π Α\]

Η θερμότητα που εκλύεται στον αγωγό \(ΚΛ\) είναι

\[Q = I_{εν}^2 \cdot R \cdot T \Rightarrow Q = (\frac{I_0}{\sqrt{2}})^2 \cdot R \cdot \frac{2π}{ω} \Rightarrow Q=50J\]

Γ3-\((6)\)

\[ω'=2ω \Rightarrow T'=\frac{T}{2}\] \[I_{εν}=\frac{I_0}{\sqrt2} \Rightarrow I_{εν}=\frac{ \frac{Ν \cdot ω \cdot B \cdot A}{R}}{\sqrt2} \Rightarrow I_{εν}=\frac{Ν \cdot ω \cdot B \cdot A}{R \cdot \sqrt2}\] \[I_{εν}' = 2\cdot I_{εν}\] \[Q'=I_{εν}'^2 \cdot R \cdot T' \Rightarrow Q'=2Q\]

Οπότε το ποσοστό μεταβολής της εκλυόμενης θερμότητας στον αγωγό \(ΚΛ\) ανά περιστροφή είναι

\[Π_{\%} = \frac{Q'-Q}{Q} \cdot 100\% \Rightarrow Π_{\%}=100\%\]

Γ4-\((6)\)

Νόμος του Ohm για κλειστό κύκλωμα

\[Ι=\frac{E_{επ}}{R} \Rightarrow I=2A\]

Ένταση μαγνητικού πεδίου ευθύγραμμου αγωγού απείρου μήκους

\[Β_1 = \frac{μ_0}{4π} \cdot \frac{2I_1}{d} \Rightarrow B_1 = 5 \cdot 10^{-5} T\] \[F_L = B_1 \cdot I \cdot \ell \Rightarrow F_L = 10^{-4} N\]

Η κατεύθυνση της δύναμης \(Laplace\) προκύπτει από τον κανόνα των τριών δαχτύλων και δείχνεται στο σχήμα

σχήμα

Θέμα Δ

σχήμα

Δ1-\((6)\)

Στην εικόνα δείχνονται οι δυνάμεις που ασκούνται στη στεφάνη.

σχήμα

\[α) \underline {τρόπος}\]

Ισορροπία στεφάνης:

\[Στ_{(Ρ)} = 0 \Rightarrow T \cdot (R + R \cdot ημθ) - Μ \cdot g \cdot R \cdot ημθ =0 \Rightarrow T = 15N\] \[β) \underline {τρόπος}\]

Η στεφάνη ισορροπεί:

\[Στ_{(Ο)} = 0 \Rightarrow T \cdot R - T_σ \cdot R =0 \Rightarrow T = T_σ\]

Όπως δείχνεται στην εικόνα έστω ο άξονας \(x\) παράλληλος στη δοκό.

\[ΣF_x =0 \Rightarrow T_x + T_σ - W_x =0 \Rightarrow T \cdot ημθ + Τ = Μ \cdot g \cdot ημθ\]

και μετά τις πράξεις

\[T = \frac{M \cdot g \cdot ημθ}{1+ημθ} \Rightarrow T = 15N\]

Το νήμα που συνδέει τη στεφάνη με το σώμα \(Σ_1\) είναι αβαρές και μη εκτατό, οπότε οι τάσεις στα άκρα του νήματος είναι ίσες.

σχήμα

Για την ισορροπία του σώματος \(Σ_1\) ισχύει

\[ΣF=0 \Rightarrow F_{ελ} - m_1 \cdot g - T = 0 \Rightarrow F_{ελ} = 30Ν\]

Οπότε η επιμήκυνση του ελατηρίου είναι:

\[F_{ελ} = k \cdot Δ\ell \Rightarrow Δ\ell = \frac{F_{ελ}}{k} \Rightarrow Δ\ell = 0,5 m\]

Δ2-\((7)\)

α) Η στεφάνη εκτελεί κίνηση χωρίς ολίσθηση. Άρα για το σημείο επαφής της με τη δοκό θα ισχύουν

\[x_{cm} = Δs \Rightarrow \frac{dx_{cm}}{dt} = \frac{ds}{dt} \Rightarrow υ_{cm} = υ_{γραμ}\]

Το σημείο \(Ζ\) όταν ακουμπά στη δοκό, είναι σημείο επαφής για το οποίο ισχύει

\[υ_{cm} = υ_{γραμ} \Rightarrow υ_Ζ=0\]

Όταν η ταχύτητα του σημείου \(Ζ\) μηδενίζεται για δεύτερη φορά, τότε η στεφάνη έχει διαγράψει μισό και έναν κύκλο.

\[x_{cm}=Δs \Rightarrow x_{cm}= 1,5 \cdot (2π\cdot R) \Rightarrow x_{cm}=3π \cdot R \Rightarrow x_{cm}=\frac{27}{8}m\]

β) Η στεφάνη κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει, με σταθερή γωνιακή επιτάχυνση

\[υ_{cm} = ω \cdot R \Rightarrow \frac{dυ_{cm}}{dt} = \frac{dω}{dt} \cdot R \Rightarrow α_{cm} = α_{γων} \cdot R\]

Για την ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση του κέντρου μάζας της στεφάνης ισχύει:

\[x_{cm} = \frac{1}{2} \cdot α_{cm} \cdot t^2 \Rightarrow α_{cm} = \frac{2x_{cm}}{t^2} \Rightarrow α_{cm} =3\frac{m}{s^2}\]

Οπότε η ταχύτητα του κέντρου μάζας είναι

\[υ_{cm} = α_{cm} \cdot t \Rightarrow υ_{cm} = 4,5 \frac{m}{s}\]

σχήμα

\[υ_Α = υ_Ε = \sqrt{υ_{cm}^2+ υ_{γραμ}^2} = \sqrt{2υ_{cm}^2} = υ_{cm} \sqrt2 =4,5 \sqrt2 \frac{m}{s}\]

Δ3-\((6)\)

Το σώμα \(Σ_1\) εκτελεί Α.Α.Τ. με σταθερά επαναφοράς \(D\)

\[D = k = m \cdot ω^2 \Rightarrow ω = \sqrt{\frac{k}{m}} \Rightarrow ω=\sqrt{40} \Rightarrow ω \approx 2π \frac{rad}{s}\]

H περίοδος της ταλάντωσης είναι \(Τ=\frac{2π}{ω} \Rightarrow T=1s\).

Για τη θέση ισορροπίας του σώματος \(Σ_1\) ισχύει

\[ΣF =0 \Rightarrow F_{ελ} - m_1 \cdot g = 0 \Rightarrow k \cdot Δ\ell_1 = m_1 \cdot g \Rightarrow Δ\ell_1 = \frac{m_1 \cdot g}{k}\]

και κάνοντας τις πράξεις έχουμε \(Δ\ell_1 = 0,25 m\).

To πλάτος της ταλάντωσης του σώματος \(Σ_1\) είναι

\[Α = Δ\ell - Δ\ell_1 \Rightarrow A=0,25m\]

Άρα το σώμα \(Σ_1\) τη χρονική στιγμή \(t_1=1,5s\) βρίσκεται στην πάνω ακραία θέση της ταλάντωσής του, που είναι ταυτόχρονα και η θέση του φυσικού μήκους του ελατηρίου.

\[α) \underline {τρόπος}\]

Το έργο της δύναμης του ελατηρίου είναι

\[W_{F_{ελ}{t_0 \rightarrow t_1}} = U_{ελ} - U_{ελ_{θ.Φ.Μ.}} = \frac{1}{2} \cdot k \cdot (Δ\ell)^2 - 0\]

και μετά τις πράξεις

\[W_{F_{ελ}{t_0 \rightarrow t_1}}=7,5 J\] \[β) \underline {τρόπος}\]

Θ.Μ.Κ.Ε. από τη χρονική στιγμή \(t_0\) έως τη χρονική στιγμή \(t_1\)

\[ΔK = ΣW \Rightarrow K_{τελ} - Κ_{αρχ} = W_{F_{ελ}{t_0 \rightarrow t_1}} - W_{W_1} \Rightarrow 0 = W_{F_{ελ}{t_0 \rightarrow t_1}} -m_1 \cdot g \cdot 2 \cdot A\]

και μετά τις πράξεις

\[W_{F_{ελ}{t_0 \rightarrow t_1}}=7,5 J\]

Δ4-\((6)\)

σχήμα

Η στεφάνη όπως δείχνεται στο σχήμα κατά τον άξονα \(y\) ισορροπεί

\[ΣF_y=0 \Rightarrow N - W_y = 0 \Rightarrow N = M\cdot g \cdot συνφ \Rightarrow N=32 N\]

Εξαιτίας του τρίτου νόμου του Νεύτωνα η στεφάνη θα ασκεί δύναμη \(32Ν\) κάθετα στη δοκό.

Ισορροπία δοκού:

\[Στ_{(Α)}=0 \Rightarrow F \cdot \ell \cdot συνθ - Ν \cdot (d+x) - W_δ \cdot \frac{\ell}{2} \cdot συνθ =0\]

όπου \(W_δ = m_δ \cdot g\) και μετά τις πράξεις

\[F = 10 + 10 \cdot x \quad (S.I.) \quad 0 \le x \le 3m\]

H γραφική παράσταση του μέτρου της δύναμης \(F\) που δέχεται η δοκός από το οριζόντιο επίπεδο δείχνεται παρακάτω:

σχήμα

Μπορείτε να εκτυπώσετε τα θέματα και τις λύσεις σε μορφή pdf



blog comments powered by Disqus

Published

06 June 2025

Category

Άσκηση

Tags